Ev tipi wallbox kurulumu için yalnızca cihazı satın almak ve kurulum talebinde bulunmak yeterli değildir. Elektrik panosu, kablo, sigorta, kaçak akım rölesi ve topraklama sistemi wallbox gücüne uygun olmalıdır.
Fazla detaya ihtiyaç duymayan ve konuyla alakalı olan kullanıcılar için basitçe özetlememiz gerekirse; 7,4 kW wallbox için güçlü bir monofaze hat, 11 ve 22 kW wallbox için ise trifaze elektrik gerekir. Ayrıca wallbox, evdeki mevcut priz hattına değil, ana panodan çekilen ayrı bir hatta bağlanmalıdır.
Wallbox için Monofaze mi Trifaze mi Gerekir?
| Wallbox gücü | Gerekli elektrik altyapısı | Çektiği akım |
|---|---|---|
| 7,4 kW | Monofaze | Yaklaşık 32 A |
| 11 kW | Trifaze | Faz başına yaklaşık 16 A |
| 22 kW | Trifaze | Faz başına yaklaşık 32 A |
Wallbox gücünü seçerken ilk olarak evinizdeki elektrik bağlantısına bakmanız oldukça mühim. Evinizde yalnızca monofaze elektrik bulunuyorsa genellikle en fazla 7,4 kW wallbox kullanabilirsiniz. 11 veya 22 kW şarj için trifaze elektrik bağlantısı gerekir. Ancak trifaze elektriğin bulunması tek başına yeterli değildir. Abonelik gücünün ve ana sigortanın da wallbox’ı çalıştırabilecek kapasitede olması gerekir.
Wallbox için Kablo, Sigorta ve Kaçak Akım Rölesi Nasıl Olmalı?
Wallbox, ana panodan veya uygun bir alt panodan gelen ve yalnızca şarj cihazını besleyen bağımsız bir elektrik hattına bağlanmalıdır. Cihaz; garajdaki mevcut prize, evin priz hattına, aydınlatma hattına veya başka cihazların bağlı olduğu bir kabloya kesinlikle bağlanmamalıdır.
Bunun nedeni olarak wallbox’ın saatler boyunca yüksek akım çekmesini gösterebiliriz. Mevcut hat bu yükü taşıyamazsa kablo ve bağlantı noktaları ısınabilir. Bu nedenle wallbox’ın kablosu, otomatik sigortası ve kaçak akım rölesi yalnızca şarj cihazına ait olmalıdır.
| Wallbox gücü | Bağlantı tipi | Yaklaşık 25 metre için örnek kablo | Örnek otomatik sigorta | Kaçak akım koruması |
|---|---|---|---|---|
| 7,4 kW | Monofaze | 3×6 mm² bakır | 2 kutuplu 40 A C tipi | Tip A-EV, Tip B veya cihazda 6 mA DC koruma varsa uygun Tip A |
| 11 kW | Trifaze | 5×4 veya 5×6 mm² bakır | 4 kutuplu 20–25 A C tipi | Tip A-EV, Tip B veya cihazda 6 mA DC koruma varsa uygun Tip A |
| 22 kW | Trifaze | 5×6 mm² bakır | 4 kutuplu 40 A C tipi | Tip A-EV, Tip B veya cihazda 6 mA DC koruma varsa uygun Tip A |
Kablo kesiti yalnızca wallbox gücüne göre belirlenmez. Ana pano ile cihaz arasındaki mesafe de hesaba katılır. Mesafe uzadıkça daha kalın kablo gerekebilir. Örneğin 22 kW kurulumda hat 30 metreyi aşıyorsa 5×10 mm² kablo değerlendirilebilir.
Mantığını basitçe şu şekilde oturtabiliriz: Güç veya mesafe arttıkça kablo kalınlığı da artırılmalıdır. Yetersiz kesitte kablo kullanılması ısınmaya, enerji kaybına ve yangın riskine yol açabilir.
Otomatik sigorta, hattı aşırı akıma ve kısa devreye karşı korur. Kaçak akım rölesi ise elektrik kaçağı oluştuğunda sistemi kapatarak kullanıcıyı ve aracı korur. Wallbox için genellikle 30 mA kaçak akım koruması gerekir.
Ancak standart ev tipi kaçak akım rölesi her cihaz için yeterli olmayabilir. Wallbox satın alınırken teknik özelliklerde “6 mA DC kaçak akım koruması” bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Nihai kablo, sigorta ve röle seçimi; mesafeye, pano kapasitesine ve cihaz üreticisinin bağlantı şemasına göre yapılmalıdır.
Wallbox için Topraklama Nasıl Olmalı?
Wallbox kurulmadan önce binanın topraklama sistemi ölçülmelidir. Yalnızca topraklama kablosunun bulunması yeterli değildir.
Kontrol edilmesi gerekenler şunlardır:
- Topraklama hattı kopuk olmamalıdır.
- Nötr ve toprak kabloları karıştırılmamalıdır.
- Koruma iletkeni küçültülmemelidir.
- Topraklama ölçümü cihazla yapılmalıdır.
Uygulamada mümkün olduğunca düşük bir topraklama direnci hedeflenir. Ancak yalnızca “2 ohm” veya “5 ohm” değerine bakılarak kesin karar verilmez. Elektrikçi, topraklama sistemini kaçak akım rölesi ve diğer koruma elemanlarıyla birlikte değerlendirmelidir.
Topraklama uygun değilse wallbox hata verebilir veya güvenli şekilde çalışmayabilir.
Elektrik Panosu Nasıl Olmalı?
Wallbox kurulacak panoda sigorta ve kaçak akım rölesi için yeterli alan bulunmalıdır.
Pano içinde şu parçalar yer alır:
- Wallbox’a ait otomatik sigorta
- Wallbox’a ait kaçak akım rölesi
- Uygun nötr ve toprak bağlantısı
- Wallbox’a giden ayrı kablo çıkışı
Mevcut panoda yeterli yer yoksa wallbox için küçük bir ek pano kurulabilir. Dış ortamda kullanılacak elektrik panosu yağmur ve toza karşı korumalı olmalıdır. Bu nedenle en az IP54 koruma sınıfına sahip bir pano tercih edilebilir.
Wallbox Nereye Monte Edilmeli?
Wallbox, araca rahat ulaşılabilecek sağlam bir duvara monte edilmelidir.
Uygun montaj noktası genel olarak şu özellikleri taşımalıdır:
- Yerden yaklaşık 120–150 cm yüksekte olmalı
- Su biriken bir alanda bulunmamalı
- Araç çarpmasına karşı korunmalı
- Şarj kablosu araca rahatça ulaşmalı
- Mümkünse doğrudan yağmur ve güneş altında kalmamalı
Wallbox için En Temel Gereksinimler Nelerdir?
Özetlemek gerekirse ev tipi wallbox için beş temel gereksinim bulunur: Doğru faz bağlantısı, yeterli abonelik gücü, ayrı elektrik hattı, uygun sigorta ve güvenli topraklama.
Bu şartlardan biri eksikse wallbox çalışabilir ancak sistem güvenli olmayabilir. Bu nedenle cihaz satın alınmadan önce elektrik altyapısının yetkin bir elektrikçi tarafından kontrol edilmesi gerekir.
